Pruritusun (kaşıntı) ardındaki atopik dermatit (AD)
Laurent Misery’nin konuşması uyarınca
Rapor Rémi Maghia tarafından yazılmıştır
Enflamatuar dermatozlarda kronik pruritus insan için çok zordur. Bu durum, çeşitli pruritik dermatozu (sedef hastalığı %32, AD %29) olan 1552 hastayı içeren bir Avrupa çalışmasında (JAAD 2018) gösterilmiştir. Pruritus çok sık olarak stresli, zorlu, şiddetli ve tedavisi güç bir şekilde yaşanabilir ve hastaları agresif hale getirebilir.
Pruritus bir imtihandır
Pruritus lezyonların varlığında ve yokluğunda, AD'nin ana semptomudur. Kronik oluşu kişilerin uykusu, bilinci, görünümü, psikolojik sağlığı, yaşam kalitesi ve cinsel yaşamı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
Pruritus şimdiye kadar tam olarak anlaşılamamıştır ve tedaviler hayal kırıklığı yaratmaktadır.
Pruritusu şiddetlendiren pek çok faktör vardır. Bunlar ısı, giysi (yün), uykusuzluk, kaygı, depresyon, kaşıntı kısır döngüsü, terleme, enflamasyon, cilt kuruluğu ve gece vaktidir.
Pruriseptörler
Bunlar, derinin sinir uçlarındaki (epidermal ve subepidermal) kaşıntı hissinin spesifik reseptörleridir. Çok sayıda reseptör belirtilmiştir. Unutulmamalıdır ki histamin H1 reseptörü, AD pruritusuna çok da dahil olmasa da bunlardan biridir. Sitokinler, enzimler (proteazlar) ve nöromediatörler gibi mediyatörler yoluyla bu reseptörler birçok hücre (makrofajlar, keratinositler, mast hücreleri, T hücreleri) ile etkileşime girer.
AD'de birkaç prurijen mediyatör vardır, bunlar kallikrein, triptaz, bradikinin, serotonin, endotelin-1, IL-3, TSLP, P maddesi, PAF, artemin, IL-2, GRP ve CGRP’dir.
TSLP'nin rolü
TSLP, epidermiste keratinositler tarafından üretilen bir sitokindir; dendritik hücreler yoluyla, T hücreleri tarafından IL-4 gibi proinflamatuar sitokinlerin (Th2 yolu) üretimini arttırır. TSLP, Th1 ve Th17 yolları üzerinde etki göstermez.
Çeşitli uyaranlara (ısırgan otu, parazitler, mast hücreleri) yanıt olarak, proteazlar keratinositlerde PAR2 üretimine yol açarak Ca2+ salınmasına neden olur. Bu, membran depolarizasyonu ile aferent C lif uçlarındaki TSLP-R reseptörlerini aktive eden TSLP'nin salınmasıyla sonuçlanır. Sinir sinyalleri omuriliğe ve ardından beyne ulaşır ve böylece pruritusu tetikler.
IL-31'in rolü
Th2 hücreleri, dermal eozinofiller, makrofajlar, bazofiller ve mast hücreleri üzerindeki etkisiyle cilt bariyerini değiştiren IL-31'i üretir. Bu, dermal inflamasyon, sinir uzaması (artan nöronal büyüme ve sinir ucu yoğunluğu) ve pruritus ile sonuçlanır.
IL-4 ve IL-13’ün rolleri
IL-4 ve IL-13 doğrudan duyusal nöronları aktive eder. IL-4, çeşitli pruritojenlere nöronal yanıtı arttırır. JAK1 dahil olur.
Pruritus duyarlılığı
Kronik pruritus vakalarında pruriseptörler yoluyla epidermal periferik stimülasyon, merkezi sinir sistemini aktive eder. Periferik ve merkezi sinir sistemlerinin kronik stimülasyonu, alloknesis (normal hislerin kaşıntılı olarak algılandığı yer) ve hiperknesis (kaşınan alana bitişik bir alanda şiddetli kaşıntı hissi) gibi fenomenlerle pruritus duyaarlılığına yol açar.
Cilt bariyeri bozukluğu ve pruritus
Cilt bariyerinin bozulması, sinir uçlarının dış ortamla daha yakın temas halinde olmasına neden olur. Bariyer bozukluğu veya inflamasyon, cilt ve bağışıklık hücrelerinin, C liflerinin sinir uçlarındaki sinir liflerini aktive edebilen medyatörleri salmasına neden olur.
Pruritusu iyileştirmek için birçok hedef vardır
- NGF (Sinir büyüme faktörü): pegcantranib
- TRPV1: Kapsaisin
- TRPM8: menthol, menthoxypropanediol
- IL-4, IL-13: dupilumab, lebrikizumab
- IL-31: nemolizumab
- IL-33
- NK1: aprepitant, serlopitant, tradipitant
- PDE4: apremilast, crisaborole, difamilast, lotamilast
- CB1/CB2: Kannabinoidler
- KOR: difelikefalin, nalbufin, nalfurafine
- MOR: nalokson, naltrekson
- JAK: baricitinib, delgocitinib, tofacitinib, upadacitinib
JEADV 2021'de AD'de pruritus ve ağrının tedavisi hakkında bir açıklama yayımlandı
- 1. adım (genellikle yeterlidir): AD tedavisi, emoliyanlar, hasta eğitimi, psikolojik destek..
- Pruritus devam ederse: siklosporin, dupilumab, nemolizumab, gabapentinoidler, antidepresanlar, JAK inhibitörleri, PDE4 inhibitörleri, k-opioidler, NK1 inhibitörleri.
- Ağrı devam ederse: genel analjezikler, gabapentinoidler, antidepresanlar, JAK inhibitörleri, PDE4 inhibitörleri, mu-opioidler.